Omgaan met angst in tijden van corona (deel 2)

moonbird blog

Stefanie | March 22, 2020, 5:07 p.m.

Description of this image

Er wordt veel geschreven over hoe om te gaan met coronaangst. Wij vroegen aan mensen met angst wat ze wilden horen en stelden de vraag aan klinische psychologe Karen Borremans van het Senses Praktijkhuis. - Deel 2

Iedereen heeft zijn eigen coping mechanismen om om te gaan met angsten normaal gezien, maar sommigen kunnen daar nu een deel niet van uitoefenen. Hoe moeten we omgaan met angst in een situatie die niet controleerbaar is zoals Corona?

Veel mensen rapporteren in de praktijk het gevoel geen controle te hebben over de COVID-19-situatie, wat hen extra angstig maakt. In elke situatie in de levensloop zullen er aspecten aanwezig zijn die buiten onze controle liggen, echter omwille van de grootteorde van het virus komt deze oncontroleerbare kant erg op de voorgrond. Gelukkig zijn er ook altijd zaken die wel kunnen controleren en waar we best onze aandacht op vestigen. Om te beginnen zijn dit de maatregelen van de overheid nauwgezet opvolgen, en om zoals gezegd binnen dit kader de dingen die we echt belangrijk vinden op een andere manier vorm te geven.

In het dagelijkse leven hebben we allerlei coping strategieën ontwikkeld: dit zijn manieren van omgaan met moeilijke situaties. Voor de angstige cliënten zijn dit dus strategieën die ze toepassen om om te gaan met hun angstige gevoelens. Als je bijvoorbeeld normaal gezien een wandeling zou maken in het kader van stressreductie, is dat misschien voor jou nu niet meer mogelijk. Probeer dus zoveel mogelijk een vertaling te zoeken binnen wat voor jou mogelijk is. Zoek een manier, een veilige plek om toch in de buitenlucht te kunnen vertoeven of toch aan sport te kunnen doen. Je zou bijvoorbeeld met de auto alleen naar een verlaten plek in de natuur kunnen gaan. Indien dit te beangstigend aanvoelt, probeer dit dan op je terras of zelfs te ademen aan een open raam.

Daarnaast kan ik het niet hard genoeg benadrukken: Adem! Ademen legt de brug tussen lichaam en geest, en brengt je in het hier-en-nu. Je ademhaling is je eigen krachtige tool en heeft zowel een oncontroleerbaar als een controleerbaar aspect. Als je even niet op je ademhaling let, blijf je toch verder ademen. Echter, wanneer je een ademhalingsoefening doet kan je vrijwillig het tempo van je ademhaling bepalen. Je doet het dus, maar het lijkt je tegelijk ook te overkomen! Dit is waarom ademhalen zo een belangrijk aspect van meditatie en mindfulness is. Door langzaam diep in en uit te ademen en je ademhaling te volgen zal je spanning afnemen, je zal meer in contact komen met je lichaam en rustiger worden. Voor sommige mensen is dit echter moeilijk en daarom is de Moonbird zo’n een handige tool, namelijk omdat het letterlijk iets tastbaar is dat een ademritme aangeeft dat men kan volgen.

Bij de start van therapie geeft klinisch psycholoog Karen Borremans deze eenvoudige oefening mee met cliënten, gebaseerd op een oefening van Dr. Russ Harris:

Ga rustig zitten of liggen. Sluit vervolgens je ogen.

  1. Maak eerst een aantal minuten contact met je ademhaling.
  2. Merk het rustige rijzen en dalen van je borstkas op, en volg de lucht die je longen in-en uitstroomt.
  3. Laat je eventuele gedachten en gevoelens komen en gaan. Merk je dat je aandacht is afgedwaald, probeer je dan opnieuw rustig te concentreren. Dit zal je een aantal keer opnieuw moeten doen.
  4. Besteed de volgende minuten aan het uitbreiden van je bewustzijn en let naast je ademhaling ook op je lichaam en alles wat je voelt. Probeer dit dagelijks meermaals te doen, en met de tijd kan je deze oefening steeds langer maken.


Indien je merkt dat het alleen moeilijk gaat, kan je begeleide meditatiesessies opzoeken op Youtube. Daarnaast vind je ook veel geleide meditaties op gratis te downloaden applicaties zoals Insight timer en Headspace.

Zijn er nog tips voor mensen die echt in isolement zitten?

Onderzoek toont aan dat er heel wat negatieve psychologische effecten kunnen zijn als gevolg van langdurige quarantaine/isolement. Vooral factoren als de duur van het isolement, angst voor infecties, frustratie, verveling, een gebrek aan benodigdheden, te weinig informatie, financiële problemen en stigma zijn stressoren. Probeer jezelf indien mogelijk van deze zaken te voorzien, en herinner jezelf er vaak genoeg aan dat het doel van je afzondering eigenlijk een daad is die de hele maatschappij ten goede komt.

Sociale connecties zijn belangrijk om veerkrachtig te blijven en moeilijkheden het hoofd te bieden. Het is belangrijk deze steun te blijven zoeken bij elkaar. Probeer dus zeker die verbinding aan te gaan, bel vrienden, bel familie, volg live streams! Het belangrijkste is in contact te blijven met anderen en met de buitenwereld. Op dit moment zijn er heel wat hartverwarmende acties op poten gezet voor mensen die het wat moeilijker hebben. Zo zijn er verschillende websites waarop je je kan inschrijven indien je niet naar buiten kan/durft voor boodschappen. Breng maar eens een bezoekje aan volgende facebookpagina: verspreid solidariteit geen virus. Indien je weinig sociale contacten hebt zijn er online heel wat fora en pagina’s waar je terecht kan. Let hierbij echter wel op dat de inhoud hiervan je niet nog meer angst bezorgt.

Wat als het mij teveel wordt? “Indien je voelt dat je angst de bovenhand neemt, kan je steeds contact opnemen met een therapeut om via video een gesprek aan te gaan. De meeste therapeuten werken van thuis uit en hebben dus plaats voor nieuwe aanmeldingen. Doe dit via www.vindeentherapeut.be . Ook een fijne tip: via www.hanneooms.com kan je gratis een chat- of telefoongesprek aanvragen met een psycholoog die je op vrijwillige basis te woord kan staan.”

Tips voor omgaan met informatie die van alle kanten komt, die soms niet accuraat is. “In hoeverre moet ik me afschermen van de actualiteit. Soms zit ik hele dag door alles te checken en als ik het dan even niet meer wil checken, hoor ik het wel van anderen. Zijn er concrete tips om daarmee om te gaan?”

Ik denk dat veel mensen merken dat ze steeds afgeleid worden door nieuwsberichten en sociale media. Probeer je hier voldoende voor af te schermen. De media probeert zo goed mogelijk iedereen te informeren, maar valt vaak in herhaling. Probeer je te beperkten tot één bepaalde betrouwbare bron, en deze op bepaalde tijdstippen te raadplegen. Voel je dat het moeilijk is om afstand te nemen van het COVID-19 verhaal, weet dan dat dit een controlestrategie kan zijn die mogelijks je angst nog meer voedt. Als het je echt niet lukt kan je bijvoorbeeld je gsmtijd proberen beperkten met de applicatie ‘Forest’. Hierbij plant je een boompje voor een door jou gekozen tijdspanne en kan je niet meer gestoord worden tot deze boom volgroeid is. Erg handig!

Nog een vraag van een persoon met corona-angst: “voor ik een paniekaanval krijg heb ik meestal zo ademtekort en nu is dat één van de symptomen van corona, dus lijkt me moeilijk voor sommigen om dan niet vast te zitten in een loop. Wat doe ik hiermee?”

Het is een andere situatie wanneer de persoon al in zijn paniekaanval zit, dan is het zoals gezegd moeilijk om nog rationeel na te denken. Indien dit voorvalt vóór de aanval, kan je hierbij proberen inwerken op je gedachten. Vaak is er sprake van een ‘Confirmation bias’, wat betekent dat we vaak op zoek gaan naar informatie die onze overtuigingen steunt. Hiermee bedoel ik dat als we denken Corona te hebben, we ook elke kleine gewaarwording in ons lichaam gaan toewijden aan deze ziekte. Ga in socratische dialoog met jezelf en daag je eigen gedachten uit, wat maakt dat ik denk dat ik Corona heb? Wat is het waarheidsgehalte hiervan? En stel jezelf de nuttigere vraag: Is deze gedachte helpend? Lukt het je niet je eigen gedachten uit te dagen, zoek dan hulp en spreek iemand in je omgeving aan, mogelijks kan deze persoon je helpen je lichamelijke sensaties in perspectief te plaatsen. Indien je je reeds in een staat van paniek bevindt is het ook nuttig om beroep te doen op de ander. Als hij/zij rustig blijft kan zij met jou een ademhalingsoefening doen. Uiteraard kan het zijn dat er effectief een besmetting is, neem dan zeker contact op met je huisarts om je symptomen te beschrijven. Hij zal je dan duidelijke richtlijnen geven rond de volgende stappen.