Wat is angst?

moonbird blog

Stefanie | March 22, 2020, 4:36 p.m.

Description of this image

Angst treft velen van ons. Ongeveer 5% van de bevolking zelfs, een even groot aantal als mensen met depressie volgens de WHO. Maar wat is angst precies en waar komt het vandaan? Een gesprek met klinisch psycholoog Karen Borremans van het Senses Praktijkhuis.

Wat is angst precies?

“Angst is eigenlijk een oer-emotie die onze voorouders geholpen heeft te overleven en die ervoor heeft gezorgd dat de mens is kunnen blijven voortbestaan. De geest van de jager-verzamelaar was eigenlijk een mechanisme dat moest beletten gedood te worden, en het lichaam klaar te maken voor gevaar wanneer dat op de loer lag. Angst zorgt ervoor dat ons stresssysteem wakker wordt en ons lichaam zich mentaal en fysiek klaarmaakt door middel van een vecht- of vluchtreactie. Het is echter belangrijk dat de angst in verhouding is tot de situatie. Angst mag ervoor zorgen dat we ons gedrag aanpassen, maar mag niet verlammend werken. Het actief worden van het stresssysteem voelen we op zowel lichamelijk (bijvoorbeeld kortademigheid, hoofdpijn, zweten, gespannen spieren,...), cognitief en gevoelsmatig (verhoogde concentratie op het aspect dat we als bedreigend aanschouwen, piekeren, gevoel van onmacht,…) en gedragsmatig niveau (prikkelbaar zijn, slaapmoeilijkheden,...).”

Wat kunnen mensen het best doen wanneer ze een angstaanval voelen opwellen?

“Soms wordt angst zo overheersend dat het tot een angstaanval kan leiden. Tijdens zo’n aanval word je overvallen met een allesoverheersende bangheid, wat vaak samengaat met hyperventilatie. Tijdens een paniekaanval is het voor velen moeilijk tot onmogelijk om rationeel na te denken. Hyperventilatie zorgt voor een onevenwicht van de balans tussen de zuurstof en koolstofdioxide. Je lichaam is vooral gevoelig voor het uitademen van te veel koolzuurgas. Je bloed verliest aan zuurtegraad, waarna bepaalde bloedvaten, waaronder die naar de hersenen, vernauwen. Daardoor wordt de toevoer van bloed minder. Men krijgt dan onder andere een draaierig gevoel, wat in de meeste gevallen de paniek versterkt.”

Helpt het om hyperventilatie te counteren door in een zakje te ademen?

“Dat wordt vaak gezegd om de zuurstofbalans te herstellen, al is de doeltreffendheid van ademhalingsoefeningen duidelijker bewezen. Buikademhaling kan helpen om terug tot rust te komen. Het is hierbij belangrijk om traag, maar niet te diep te ademen. Omdat dit gezien de angst erg moeilijk is om op eigen houtje te doen, kan het helpen wanneer iemand je ademritme in het oog houdt. Hier kan de Moonbird een erg handige tool zijn om het ademritme te bepalen, omdat je dit op elk moment en op elke plek kan bovenhalen.”